Niet zeker? Start de wijzer

Een reactie kan feiten veranderen

Wat betekent hoor en wederhoor?

Iemand over wie belangrijke bevindingen gaan, krijgt de gelegenheid daarop te reageren. Zo kunnen fouten, ontbrekende context en verschillende lezingen worden gecontroleerd voordat beslissingen worden genomen.

Het doel van wederhoor

Niet iemand laten bekennen, maar informatie toetsen.

Een reactie kan een bevinding bevestigen, verklaren, nuanceren of tegenspreken. Ook geen reactie geven is relevante procesinformatie, maar geen automatisch bewijs van schuld.

Feitelijke fouten ontdekkenEen datum, persoon, handeling of aanname kan onjuist blijken.
Ontbrekende context toevoegenEen zichtbaar patroon kan een controleerbare verklaring hebben.
Zorgvuldiger beslissenDe organisatie krijgt een completer beeld vóór een maatregel.

Voor, tijdens en na het interview

Hoe verloopt een zorgvuldig gesprek?

Bij een interview door een particulier onderzoeker moet vooraf duidelijk zijn wie de onderzoeker is, waarom het gesprek plaatsvindt en waarvoor de verklaring wordt gebruikt.

01

Uitnodigen

Onderwerp, praktische informatie en mogelijkheid van bijstand worden tijdig verduidelijkt.

02

Informeren

De onderzoeker noemt identiteit, reden, gebruik van de verklaring en vrijwilligheid.

03

Open vragen

De geïnterviewde krijgt eerst ruimte om gebeurtenissen in eigen woorden te beschrijven.

04

Feiten voorleggen

Relevante tegenstrijdigheden en bevindingen worden concreet en zonder onnodige druk besproken.

05

Verslag controleren

Het gespreksverslag wordt binnen redelijke tijd voor opmerkingen voorgelegd.

Wat hoort vooraf duidelijk te zijn?

Geen verrassingsgesprek zonder uitleg.

Wie het gesprek voert en namens welke organisatie.Waarom de persoon wordt gehoord en wat het onderzoek in algemene zin betreft.Waarvoor de verklaring en persoonsgegevens worden gebruikt.Of bijstand door een advocaat of vertrouwenspersoon mogelijk is.
Wat hoort tijdens het gesprek niet?

Een verklaring moet vrij worden afgelegd.

Lichamelijke of verbale druk, intimidatie of vernedering.Beloften doen die de onderzoeker niet kan waarmaken.Een verklaring dicteren of alleen bevestigende vragen stellen.Weigeren om relevante uitleg of ontlastende informatie vast te leggen.
i

Een interview door een particulier onderzoeker is geen politieverhoor.

De cautie die politie aan een verdachte geeft, geldt hier niet op dezelfde manier. Volgens de privacygedragscode is deelname aan het interview vrijwillig. Eventuele arbeidsrechtelijke gevolgen van niet meewerken zijn een aparte vraag voor werkgever en juridisch adviseur.

Rechten, verslag en betekenis

Wat gebeurt er met de reactie?

Een zorgvuldige reactie wordt herkenbaar verwerkt. De onderzoeker mag informatie toetsen, maar moet duidelijk blijven over wat iemand heeft verklaard en wat zelf is vastgesteld.

01

Vrijwillige verklaring

De onderzoeker moet voorkomen dat een verklaring door ongeoorloofde druk tot stand komt.

02

Bijstand bespreken

Bijstand of vergezelling door advocaat of vertrouwenspersoon is volgens de gedragscode als regel toegestaan.

03

Verslag voorleggen

De gehoorde persoon kan opmerkingen maken over de weergave van het gesprek.

04

Geen verplichte handtekening

Iemand kan niet worden gedwongen het verslag te lezen of te ondertekenen.

Belangrijk onderscheid

Een reactie hoeft niet automatisch te worden overgenomen.

Feitelijke correctieEen aantoonbare fout in datum, naam of gebeurtenis hoort te worden hersteld.
Andere lezingWanneer partijen verschillen, worden de relevante lezingen en onderbouwing herkenbaar weergegeven.
Nieuwe informatieControleerbare nieuwe feiten kunnen aanleiding geven tot aanvullend onderzoek.
Geen reactieVermeld dat gelegenheid is geboden en geen reactie kwam; trek daar niet vanzelf schuld uit af.
Voor de onderzochte persoon

Reageren op wezenlijke bevindingen.

Niet altijd hoeft het volledige concept-rapport te worden gedeeld. Het gaat erom dat iemand voldoende duidelijk kan reageren op relevante bevindingen die op hem of haar betrekking hebben.

Voor de opdrachtgever

Geen besluit nemen op een half verhaal.

Vooral bij mogelijke waarschuwing, dossiernotitie, ontslag of claim is zorgvuldige feitentoetsing belangrijk. Laat de voorgenomen maatregel altijd afzonderlijk juridisch beoordelen.

Wilt u weten waar wederhoor in het proces past?

Bekijk eerst uw eigen onderzoeksfase.

De Bedrijfsrecherchewijzer helpt bepalen welke feiten al zijn gecontroleerd en welke interne of juridische stap mogelijk nog ontbreekt.

Start de wijzer →

Algemene informatie, gebaseerd op de privacygedragscode uit de Regeling particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus en rechtspraak over zorgvuldig onderzoek, hoor en wederhoor en goed werkgeverschap. De invulling hangt af van het type onderzoek en de concrete gevolgen.