Van vraag naar controleerbare feiten
Hoe werkt een bedrijfsrechercheonderzoek?
Een zorgvuldig onderzoek begint niet met observeren of confronteren. Eerst wordt bepaald wat er precies moet worden uitgezocht, waarom dat nodig is en welke methode het minst ingrijpend is.
Gericht, noodzakelijk en controleerbaar.
Het onderzoeksproces
Een onderzoek in vijf overzichtelijke fasen.
De precieze aanpak verschilt per situatie. Deze vaste volgorde helpt voorkomen dat aannames leidend worden of onnodig veel gegevens worden verzameld.
Aanleiding verhelderen
Wat is gemeld, wat is zelf vastgesteld en wat is nog slechts een vermoeden?
Opdracht toetsen
Heeft de opdrachtgever een eigen belang, bevoegdheid en geldige reden voor onderzoek?
Plan bepalen
Onderzoeksvragen, bronnen, methoden, duur en grenzen worden vooraf vastgelegd.
Feiten verzamelen
Alleen noodzakelijke informatie wordt rechtmatig en controleerbaar verzameld.
Rapporteren
Bevindingen, beperkingen en relevante verklaringen worden helder beschreven.
Feiten, documenten en een duidelijke vraag.
Vooringenomen of te breed onderzoek.
Een particulier onderzoek is geen politieonderzoek.
Een recherchebureau heeft niet de opsporingsbevoegdheden van politie of justitie. Het werkt binnen de rechten en het eigen belang van de opdrachtgever, de wet en de privacygedragscode voor particuliere onderzoeksbureaus.
Middelen volgen uit de vraag
Welke onderzoeksmethoden kunnen worden gebruikt?
Niet iedere methode wordt in ieder onderzoek gebruikt. De keuze hangt af van noodzaak, proportionaliteit, beschikbare bevoegdheden en de verwachte waarde van de informatie.
Document- en dataonderzoek
Analyse van administratie, transacties, systemen of zakelijke documenten waarover rechtmatig kan worden beschikt.
Openbronnenonderzoek
Gericht zoeken in openbare registers, websites en andere voor iedereen toegankelijke bronnen.
Interviews
Gesprekken met melders, getuigen en betrokkenen om informatie te toetsen en verschillende lezingen vast te leggen.
Observatie
Gericht waarnemen wanneer een concrete vraag niet voldoende met een minder ingrijpend middel kan worden beantwoord.
Tijdens en na het onderzoek
Ook de onderzochte persoon heeft rechten.
Feiten, bronnen en beperkingen.
Het rapport beschrijft de onderzoeksvragen, relevante werkwijze, vastgestelde feiten en eventuele verklaringen. Ook onzekerheden en grenzen van het onderzoek horen zichtbaar te blijven.
De opdrachtgever bepaalt het gevolg.
Een rapport neemt geen besluit over ontslag, schadevergoeding of een straf. Werkgever, verhuurder, advocaat, rechter of bevoegde instantie beoordeelt welke vervolgstap passend en toegestaan is.
Gebruik de Bedrijfsrecherchewijzer.
De wijzer geeft een eerste richting: welke feiten ontbreken, welke interne stap mogelijk passend is en wanneer nader onderzoek kan worden overwogen.
Algemene informatie, gebaseerd op de Regeling particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus en de bijbehorende privacygedragscode en Justis over vergunningen, screening en opleiding. De juiste inrichting moet altijd per concrete opdracht worden beoordeeld.